ماتریس رشد- سهم BCG

ماتریس رشد- سهم BCG

ماتریس رشد- سهم BCG

ماتریس رشد- سهم BCG 700 500 دکتر علی ناصرحجتی

ماتریس رشد سهم BCG (Boston Consulting Group یا گروه مشاوران بوستون) یکی از ابزارهای برنامه‌ ریزی می‌ باشد. این ابزار با استفاده از نمایش گرافیکی محصولات به شرکت‌ ها کمک می‌ کند تا تصمیم بگیرند که چه چیزی را نگه‌ دارند، بفروشند یا در آن سرمایه‌ گذاری کنند.

ماتریس رشد- سهم بازار BCG چیست؟

ماتریس رشد سهم BCG (Boston Consulting Group یا گروه مشاوران بوستون) یکی از ابزارهای برنامه‌ ریزی می‌ باشد.

این ابزار با استفاده از نمایش گرافیکی محصولات به شرکت‌ ها کمک می‌ کند تا تصمیم بگیرند که چه چیزی را نگه‌ دارند، بفروشند یا در آن سرمایه‌ گذاری کنند.

این ماتریس که توسط گروه مشاوران بوستون معرفی شد یک ماتریس مربعی می‌ باشد که محور y آن، نشان‌ دهنده‌ نرخ رشد بازار و محور x نیز نشان‌ دهنده‌ سهم بازار است.

نکات کلیدی

  • ماتریس رشد- سهم BCG، از جمله ابزارهایی است که توسط مدیریت شرکت برای ارزیابی وضعیت فعلی سهم واحدها یا خطوط شرکت استفاده می‌ شود.
  • ماتریس رشد- سهم به شرکت‌ ها کمک می‌ کند تا بتوانند تصمیم بگیرند که کدام یک از محصولات یا واحدها را نگه‌ دارند، بفروشند یا در آن سرمایه گذاری کنند.
  • ماتریس رشد- سهم BCG دارای ۴ ربع سگ‌ ها، گاو شیرده، ستاره‌ ها و علامت‌ های سؤال می‌ باشد.

درک ماتریس رشد- سهم BCG

ماتریس رشد- سهم BCG، محصولات را به ۴ دسته تقسیم می‌ کند.

هر کدام از این دسته‌ ها به عنوان یک ربع این ماتریس قرار می‌ گیرند.

سگ‌ ها، گاو شیرده، ستاره‌ ها و علامت‌ های سؤال، ۴ دسته‌ این تقسیم‌ بندی می‌ باشند.

هر کدام از این ۴ دسته، دارای ویژگی‌ های منحصر به فردی است.

۱. سگ‌ ها

اگر محصول یک شرکت دارای سهم یا نرخ رشد پایینی باشد، در دسته‌ سگ‌ ها قرار می‌ گیرد.

چنین محصولی باید فروخته شود، منحل شود یا تغییر موقعیت دهد.

سگ‌ ها معمولا در پایین ماتریس و ربع سمت راست قرار می‌ گیرند.

آن‌ ها به دلیل سهم بازار پایین یا رشد کمی که دارند، پول نقد زیادی تولید نمی‌ کنند.

به همین دلیل سگ‌ ها می‌ توانند به تله‌ های نقدی تبدیل شوند و سرمایه‌ های شرکت را برای مدت زمان زیادی به بند بکشند.

همین موضوع باعث می‌ شود تا سگ‌ ها به عنوان نامزدهای اصلی واگذاری شناخته شوند.

۲. گاو شیرده

محصولاتی که دارای رشد کمی هستند اما سهم بالایی دارند را با عنوان گاو شیرده طبقه‌ بندی می‌ کنند.

شرکت‌ ها باید گاو شیرده را تا جای ممکن بدوشند.

گاو شیرده در قسمت پایین ماتریس و ربع سمت چپ قرار می‌ گیرد.

چنین محصولی در بازار بالغ، غالبا به عنوان یک محصول پیشرو شناخته می‌ شود.

به طور کلی این محصولات دارای بازدهی بالاتر از نرخ رشد بازار هستند و خود را از نظر جریان نقدی، حفظ می‌ کنند.

همانطور که ذکر شد، باید تا جایی که می‌ توانید از این محصولات استفاده نمایید.

ارزش گاو شیرده را می‌ توان به راحتی محاسبه کرد چرا که الگوهای جریان‌ های نقدی آنان، قابل پیش‌ بینی هستند.

در واقع باید “گاو شیرده دارای سهم بالا و رشد کم” را برای دریافت پول نقد دوشید تا بتوان موارد به دست آمده را در “ستاره‌ های با رشد و سهم بالا”، سرمایه‌ گذاری کرد.

۳. ستاره‌ ها

محصولاتی که دارای رشد بازار بسیار زیادی هستند و بخش قابل توجهی از آن بازار را تشکیل می‌ دهند، با عنوان ستاره‌ ها طبقه‌ بندی می‌ شوند.

باید بر چنین محصولاتی، سرمایه‌ گذاری بیشتری کرد.

ستاره‌ ها در قسمت بالای ماتریس و ربع سمت چپ قرار می گیرند. این محصولات، درآمد زیادی ایجاد می‌ کنند اما پول نقد شرکت را نیز، مصرف می‌ کنند.

اگر ستاره‌ ای بتواند رهبر بازار باقی بماند، در نهایت با کاهش نرخ رشد کلی بازار، به گاو شیرده تبدیل می‌ شود.

۴. علامت‌ های سؤال

فرصت‌ های مبهم و بحث‌ برانگیز، فرصت‌ هایی هستند که در بازارهای با نرخ رشد بالا قرار دارند اما شرکت، سهم بازار زیادی را در آن‌ ها حفظ نمی‌ کند.

علامت‌ های سؤال، در قسمت بالای ماتریس و ربع سمت راست آن قرار می‌ گیرند.

معمولا این محصولات، رشد سریعی دارند اما منابع زیادی از شرکت را مصرف می‌ کنند.

محصولات این ربع باید به صورت مکرر و با دقت بالایی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند تا بتوان متوجه شد که آیا ارزش نگه‌ داری را دارند یا خیر.

ملاحضات ویژه

ماتریس، یک ابزار تصمیم‌گیری می‌ باشد و لزوما تمام عواملی را که یک کسب و کار ممکن است با آن‌ ها مواجه شود را در نظر نمی‌ گیرد.

به عنوان مثال ممکن است که افزایش سهم بازار، گران‌ تر از درآمد اضافی حاصل از فروش جدید باشد.

از آن جایی که توسعه‌ محصولات، کار زمان‌ بری می‌ باشد (گاهی حتی چندین سال طول می‌ کشد)، کسب و کارها باید برای موارد احتمالی، با دقت بیشتری برنامه‌ ریزی نمایند.